De cirkel van het leven

Tijdens een trail in de Okavango Delta hoorden we het voordat we iets zagen: het onmiskenbare “whoop” van hyena’s in de verte. Hoog boven ons cirkelden witruggieren.

We besloten te gaan kijken. Toen we dichterbij kwamen, bereikte de geur ons als eerste, de sterke, doordringende geur van ontbinding. Toen vonden we hem: een grote olifantenstier, op zijn zij in het gras. Waarschijnlijk was hij gestorven van ouderdom.

Een einde dat nieuw leven voedt

Er was verdriet in dat moment. Maar er was ook een diepe rust in het zien van de cirkel van het leven die zich voor onze ogen voltrok. Deze ene dood zou dagenlang hyena’s, leeuwen en gieren voeden. Niets zou verloren gaan. Een einde dat nieuwe beginnen mogelijk maakt.

Terwijl we daar in stilte stonden, viel me op hoe anders dit is dan de manier waarop wij meestal ons leven en onze organisaties leiden.

Waarom we vasthouden

Als leiders klampen we ons vaak vast aan rollen, identiteiten en manieren van zijn die ons ooit goed hebben gediend. We zijn bang voor eindes. Bang om onze status te verliezen, onze zekerheid, en ons beeld van wie we zijn.

Dus houden we vast, soms nog lang nadat iets niet meer werkt. De baan die niet meer past. De titel die ons ooit definieerde. De versie van onszelf die ons hier heeft gebracht, maar ons niet verder brengt.

Ik zie die spanning vaak bij de mensen met wie ik werk: succesvolle mensen op een kruispunt. Ze voelen dat hun oude identiteit niet meer past, maar weten nog niet wat er komt. En dus blijven ze ertussenin hangen, vasthoudend aan het oude terwijl ze verlangen naar het nieuwe.

Wat de natuur ons leert

De wildernis heeft een andere verhouding tot eindes. Alles beweegt in cycli. Het water stroomt de Delta in, verspreidt zich over de vlaktes en trekt zich weer terug. Gras brandt af en groeit groener terug. Oude bomen vallen en worden een thuis voor nieuw leven. Niets is blijvend, en niets gaat verloren.

De natuur rent niet voorbij aan een einde, maar klampt zich er ook niet aan vast. Ze eert wat is geweest, en maakt ruimte voor wat komt.

Loslaten om verder te gaan

Dat is volgens mij de uitnodiging van de wildernis: eren wat is geweest, zonder je eraan vast te klampen. Rouwen om wat rouw verdient, en dan ruimte maken voor wat zich wil aandienen.

Soms vraagt vooruitgaan niet om meer inspanning. Soms vraagt het om loslaten.

Vragen om bij stil te staan

• Wat in mijn leven of werk is stilletjes al voorbij, ook al heb ik dat nog niet toegegeven?
• Waar houd ik aan vast uit angst, en niet uit overtuiging?
• Als ik het loslaat, waar zou dat ruimte voor kunnen maken?

Raken deze vragen je? Dan weet je misschien al dat er iets klaar is om te veranderen.