Vertragen om te versnellen

Een tijdje geleden vertelde de oprichter en CEO van een groot Nederlands bedrijf me over een moment tijdens een trail waar ik nog vaak aan terugdenk.

Zijn bedrijf stond voor een groot probleem, met veel op het spel. Hij deed wat de meeste capabele leiders doen: harder werken. Langere dagen. Meer overleg. Meer nadenken. Maar het probleem verdween niet. Hoe harder hij duwde, hoe meer hij vastliep.

Uiteindelijk vond hij de moed om er helemaal afstand van te nemen, en ging hij mee op een leiderschapstrail in Zuid-Afrika.

Het duurde een paar dagen om te landen

Loskomen ging niet van de ene op de andere dag. De eerste dagen zat zijn hoofd nog thuis: in de boardroom, in zijn inbox, bij het probleem. Maar zonder e-mail, telefoon of agenda begon er iets te verschuiven. Lange wandelingen. Wilde dieren tracken. Verhalen rond het kampvuur. Nachten onder de sterren. Naarmate de ruis in zijn hoofd afnam, verdween ook de drang om iets te móéten doen.

Wakker worden met het antwoord

En toen, op een nacht in de vroege uurtjes, gebeurde het. Hij werd wakker in zijn slaapzak met een plotselinge, onmiskenbare helderheid. De oplossing was geen kleine verbetering. Ze was vanzelfsprekend. Eenvoudig. Compleet. Ver weg van spreadsheets, directievergaderingen en druk zag hij precies wat er in zijn bedrijf moest veranderen.

Waarom harder nadenken niet werkt

Ik herken zijn verhaal, en ik vermoed jij ook. Velen van ons zitten het grootste deel van de dag in hun hoofd: plannen maken, het verleden herkauwen, problemen oplossen. Nuttige vaardigheden. Maar als alles zich op het niveau van denken afspeelt, wordt het lastig om de zachtere signalen te horen.

Die signalen noem ik de intelligentie van je lichaam. Anderen noemen het intuïtie. Er zit veel wijsheid in, maar ze spreekt zacht en heeft ruimte nodig om gehoord te worden.

Zonder die ruimte neemt het verstand het over. Het denkt in ons belang te handelen, maar kiest vaak vanuit angst, oude patronen, wat we als kind hebben meegekregen of wat anderen van ons verwachten. Geen wonder dat we soms ergens uitkomen waar we nooit naartoe wilden.

Belangrijke beslissingen over je loopbaan, je leiderschap, je relaties of je richting komen zelden voort uit alleen maar méér denken. Ze vragen dat je aanwezig genoeg bent om vanuit helderheid te kiezen, in plaats van op de automatische piloot te reageren.

En in het dagelijks leven is aanwezig zijn lastig. Er is altijd weer een overleg, een melding, een verplichting.

Wat de wildernis kan en een vergaderzaal niet

Er is iets aan de wilde natuur, weg van schermen, schema’s en de ruis van het gewone leven, dat je met denken alleen niet kunt nabootsen.

Als je bij zonsopkomst te voet een olifant volgt, moet je er helemaal bij zijn: sporen lezen in het zand, luisteren naar een knappende tak, voelen waar de wind vandaan komt. Als je in stilte zit terwijl de Delta om je heen tot leven komt, is er simpelweg geen ruimte voor de eindeloze stroom gedachten. Het geraas in je hoofd wordt stil. En wat er echt toe doet, wordt helderder.

Daarom zet ik de wildernis bewust in bij mijn werk. Niet als decor, maar als leermeester. Deelnemers aan onze trails beschrijven steeds hetzelfde: helderheid over beslissingen waar ze al maanden omheen draaiden, een hernieuwd gevoel van richting en, in de woorden van een deelnemer: “Ik voelde me levendiger dan in jaren.”

Vragen om bij stil te staan

Je hoeft niet in Botswana te zijn om te beginnen. Loop je de volgende keer vast, vraag jezelf dan eens:

• Waar duw ik harder, terwijl ik eigenlijk een stap terug zou moeten doen?
• Wanneer heb ik mezelf voor het laatst een paar uur gegund zonder scherm, plan of doel?
• Als mijn hoofd even stil werd, wat zou ik dan eigenlijk al weten?

Soms is de snelste weg vooruit niet harder duwen, maar zó vertragen dat je eindelijk ziet.